సర్వమంగళ మాంగళ్యే శివే సర్వార్థ సాధికే... దేవీ మాహాత్మ్యంలోని శ్లోకం. అన్ని శుభాలలోనూ అత్యంత శుభప్రదమైన పార్వతీ దేవిని స్తుతించే శక్తివంతమైన మంత్రం.
విశేషం: ఈ శ్లోకం దేవీ మాహాత్మ్యంలోనిది. ఇది పార్వతీ దేవిని (నారాయణిని) స్తుతించే అత్యంత శక్తివంతమైన మంత్రం. ఇది సౌభాగ్యాన్ని, విజయాన్ని చేకూరుస్తుందని ప్రతీతి.
ప్రతి పదార్థం (Word-by-Word Meaning)
సర్వమంగళ మాంగళ్యే: అన్ని శుభాలలోనూ అత్యంత శుభప్రదమైన దానవు (The most auspicious among all auspicious things).
శివే: మంగళకారిణివి (The giver of prosperity).
సర్వార్థ సాధికే: ధర్మార్థ కామ మోక్షాలనే నాలుగు పురుషార్థాలను సిద్ధించేలా చేసేదానివి (One who fulfills all objectives).
శరణ్యే: శరణు కోరిన వారిని రక్షించే దానివి (The protector of those who seek refuge).
త్ర్యంబకే: మూడు కన్నులు కలిగినదానివి (The three-eyed one).
గౌరి: గౌరీ మాతవు (Goddess Gauri).
నారాయణి: నారాయణివి (Goddess Narayani).
నమోస్తుతే: నీకు నమస్కారాలు (Salutations to you).
శ్లోక ప్రత్యేకత & సందర్భం (Significance & Context)
సందర్భం (Context): ఈ శ్లోకం దేవీ మాహాత్మ్యం (దుర్గా సప్తశతి) లోని 11వ అధ్యాయం నుండి తీసుకోబడింది. శుంభ నిశుంభులనే రాక్షసులను సంహరించిన తర్వాత, దేవతలందరూ కలిసి అమ్మవారిని స్తుతించే ఘట్టంలో (నారాయణీ స్తుతి) ఇది వస్తుంది.
అంకితం (Dedication): ఇందులో “నారాయణి” అనే పదం ఉన్నప్పటికీ, ఇది ప్రధానంగా దుర్గా దేవిని (గౌరి, పార్వతి రూపాల్లో) ఉద్దేశించినది. సకల మంగళాలను ప్రసాదించే ఆదిశక్తిగా ఆమెను ఇక్కడ కొలుస్తారు.
ప్రాముఖ్యత (Usage): దీనిని “మంగళ శ్లోకం” అని పిలుస్తారు. హిందూ సంప్రదాయంలో పెళ్లిళ్లు, గృహప్రవేశాలు లేదా ఏ శుభకార్యం ప్రారంభించినా విఘ్నాలు తొలగి విజయం కలగాలని ఈ శ్లోకాన్ని ఖచ్చితంగా పఠిస్తారు.
తాత్పర్యం (Full Meaning)
అన్ని శుభాలలోనూ అత్యంత శుభప్రదమైన దానవు, మంగళకారిణివి, ధర్మార్థ కామ మోక్షాలనే నాలుగు పురుషార్థాలను సిద్ధించేలా చేసేదానివి, శరణు కోరిన వారిని రక్షించే దానివి, మూడు కన్నులు కలిగిన గౌరీ మాతవైన ఓ నారాయణి! నీకు నమస్కారాలు.
సాధారణంగా ఈ శ్లోకాన్ని ఏ శుభకార్యం ప్రారంభించినా లేదా అమ్మవారిని తలచుకున్నప్పుడూ పఠిస్తారు. ఇది సౌభాగ్యాన్ని మరియు విజయాన్ని చేకూరుస్తుందని భక్తుల గాఢ విశ్వాసం.
